Schralen Tsjip en de Mussenschrik

Biografie  1973 tot 1978

 

 

 

Muziek en Filosofie ...

De basis voor onze muziek werd einde 1972 gelegd toen ik, Rudy Mees,  Dirk "Tsjip" Van der Jonckheyd voor het eerst
ontmoette in Pius X, Antwerpen. 
Na 12 jaren katholieke schoolbanken te hebben doorstaan, was onze eerste ambitie, "schoolmeester worden " (sic) .
Vlug genoeg, realiseerden we ons dat we allebei de katholieke dictatuur meer dan zat waren en beiden oogden we naar betere tijden. Buiten rebellie was onze gemeenschappelijke noemer 'muziek'.

Tsjip hield van country & bluegrass à la Arlo Guthrie, en pure rock'n roll, vooral Chuck Berry, terwijl mijn liefde eerder ging naar de rauwe rythm & blues van de Rolling Stones en West Coast bands zoals de Byrds en Moby Grape. Samen begonnen we muziek te maken. Hij op zijn 12 strings en mandoline en ik op een Ibanez folk gitaar. Cigarettes & Whisky & It's all over now stonden op dezelfde playlist.
 

Dirk "Tsjip" Van der Jonckheyd

 

Rudy Mees ( 1973 )

 

 

Tsjip was een muzikant met vele talenten . Hij sleepte meestal een Breugeliaanse doedelzak met zich mee waar hij een paar deuntjes op kon blazen. Al vlug vonden we een aantal geïnteresseerden in de kweekschool, en met zijn 5-en vormden we een groepje, die we "De Pedastratalen" doopten.
Ook begonnen we lessen in de Gregoriaanse toonaard te volgen, wat één van de priesters ons maar al te graag aanleerde.
Lang voor "Enigma" realiseerden we ons de magie van de Gregoriaanse klanken en gedurende onze optredens zetten we in met de "Asperges" in het puur Gregoriaans.

Maar uiteindelijk zat de deontologie van het katholiek onderwijs ons zo dwars dat we , onder de dictatuur van de rector, uit Pius X werden verwijderd en overschakelden naar de Opvoederschool in de Nerviërsstraat. Dat was ook het einde voor de Pedastratalen.

Rond deze tijd, en dan waren we in 1973, werd in een kroeg nabij Pius X besloten om als een duo verder te gaan en omdat we stilaan ook onze eerste Nederlandstalige nummers hadden geïntroduceerd in ons programma, werd de naam Schralen Tsjip en de Mussenschrik geboren.

 

 

Ik geloof dat het allereerste nummer een bijdrage was van den Dirk, met als titel "De Nacht van Bracht", terwijl ik een aantal gedichten van Gaston Durnez op akkoorden had gezet had en mijn eerste nummer schreef, "Zeveren en Zagen"; een ironische klacht over prietpraat. Kort daarop volgden Godverdomme , Annabel,  Vrijen met de wind, Blues d'Amour , Zwerven door de Straten,  Leven is een komedie, Met zijn Tweeën in een Tentje, Curriculum Vitae (1ste akoestische versie), de Kakstoelrock, Owee, en het Bacchuslied* (1ste versie - instrumentaal) (* bijdrage van den Dirk)

We begonnen ook de doedelzak te integreren in onze nummers, en het Stakerlied en het Begijnhof illustreren de mogelijkheden. Vooral ook nadat Tsjip me had voorgesteld aan Louis Eelens die het duo kwam vervoegen voor "Popwortel" . Louis' dwarsfluit in duet met de doedelzak gaf een unieke klank , in combinatie met de onverbloemde teksten leverde dit ons de prijs op van "meest originele groep". Er was ondertussen een vaste "driehoek" voor optredens Antwerpen (vooral de Kubus), Wuustwezel (de Jeuzel) en omstreken, Herentals (Jaguar) en omstreken.
 

Schralen Tsjip & de Mussenschrik  ( 1974 )

met de backing van Paul Schoors

 

Van links naar rechts: Andre Van Miert,  Tsjip, Rudy, Juul Daems, Louis Eelens en Paul Schoors. gedurende 1 van de eerste optredens als groep in JC 10R20, Herentals in 1975

 

 

Al de Boek (toenmalige DJ voor BRT), introduceerde ons (nog steeds als een akoestisch duo) gedurende een optreden van Luk Tegenbos, en bracht ons het idee en de muzikanten om van ST+M een elektrische Vlaamse rockgroep te maken. Paul Schoors (gitarist) en Juul Daems (drums) waren geen onbekenden voor mij. Paul kende ik van het St. Jozefscollege in Herentals, terwijl ik Juul kende uit mijn stamkroeg "de Jaguar" en bewonderde als een uitstekende percussionist.

Om het geheel af te ronden introduceerde Al ons Andre Van Miert uit Oud-Turnhout, die een determinerende bijdrage verleende tot het succes van de groep. Niet alleen was hij een uitstekende bassist, maar hij bezat ook het talent om een geluidsbalans te creëren met de groep. Bovendien had hij ook de meeste zelf- discipline en om het compleet te maken; een geluidsinstallatie en repetitie lokaal.

De eerste demos  zijn opgenomen in dat repetitie lokaal. Louis Eelens vervoegde het 5-tal, en Lejo Van Cleemput zorgde voor de geluidsbalans gedurende de optredens. Zo traden we op in 1975 gedurende de Gentse Feesten, een optreden dat ons voor het eerst buiten onze Antwerpse driehoek plaatste en de nodige aandacht opwekte.
 

 

Begin 1976 begonnen we ook optredens te geven in de Muze in Antwerpen en begonnen we stilaan aan een Elpee te denken. We versterkten de groep met Werner Cools (keyboards en gitaar) en Viola Reitowsky als back-up zangeres.

Er was interesse van verscheidene platenmaatschappijen voor ST+M, en we tekenden met Monopole Records voor 3 langspelers.

 Andre Van Miert was meer geïnteresseerd in opnames dan optredens en haakte af. Guy Goris werd in zijn plaats in de groep gebracht.
 

 

(vlnr):  Louis, Paul, Tsjip & Rudy  up front  met  Andre en Juul als rithmesektie live in de Muze  circa  begin 1976

 

 

Gedurende de lente van 1976  werd "Kennekik-aa-van-ieverans" opgenomen. Originele nummers zoals Godverdomme, Vrijen met de Wind, Zwerven door de Straten en het Stakerslied werden aangevuld met nieuwe nummers zoals Ik kan niet Stoppen met Doppen, de Mens is een Beest, de Wamboe, Jakke de Zeeman, Midden in de Nacht, Ik word Bruin en de Rijkswacht.

De opnames waren min of meer een nachtmerrie. De geestdrift van opnameleider Luk Derdin stond in sterk contrast met de drang naar perfectionisme van Paul Schoors, met Andre Van Miert als scheidsrechter. Als gevolg klonk de elpee meer als een kleinkunst model dan de resumé van een rock groep. De rest van de groep zeilde door die ervaring, maar het eindresultaat was ver verwijderd van waarvoor Schralen Tsjip & de Mussenschrik stond.

<(clockwise: hoes van kennekik-aa-van-ieverans) ,  Werner, Louis en Juul)
 

Het repertoire groeide ondertussen aan met nieuwe nummers; sommigen specifiek geschreven rond het idee voor een eerste Vlaamse rockopera "Terreur op den akker" - zoals Terreur en Mijn Hoeve staat in Brand en anderen zoals Een van de Maskes, Koekeloerepoezewoefke, Heet Wijf (muziek> Willie & the Handjive) en Kredietbank (op de muziek van Layla), Lange Nachten in de Stad en de Lorejas stonden constant op de playlist.

 Een  stripverhaal geïllustreerd door Ronald Luyten (beter gekend als Ruwe Ronald), wordt afgewerkt, en de opera wordt "live" gebracht in Westmalle (props gemaakt door Guy Goris) o.a. prikkeldraad - aangepaste kledij en een hooimijt op het podium.
 

 

Paul, Juul, Tsjip & Rudy.

 

(vlnr : Guy Goris,    Rudy, Tsjip & Viola Reitowsky)  Turnhout 1976

 

Zoals het gaat in de meeste groepen begonnen persoonlijkheden en karakters te botsen, en zonder een Andre Van Miert, die normaal de kerk kon houden, was een breuk niet te voorkomen. Het bierverbruik en de fuifmentaliteit van de éne helft van de groep was de ergernis van de andere helft.

Met als gevolg dat het voor Paul Schoors en Guy Goris gedurende een repetitie allemaal teveel werd en besloten om de groep te verlaten.

In retrospekt,  hadden we fantastische vokale en instrumentale mogenlijkheden en vele unieke baanbrekende eigenschappen, maar wat we echt misten was een manager.  Onze persoonlijkheden waren zo uiteenlopend dat het zich manifesteerde in het eindprodukt. De rauwe sound en wild dialekt op sommige nummers, stond in sterk kontrast met andere nummers, gepolijst in kleinkunst stijl en gezongen zoals  het koor van St.Job.

 

De breuk was een gezonde noodzaak voor de groep, en vereiste van de overige groepsleden meer inzet. Paul had gedurende het verlopen jaar min of meer zijn stempel op de muziek te gedrukt. Een paar weken later vervingen Marcel Vermeulen (gitaar) en Herman Hermans (bas), de renegades, en brachten nieuwe muzikale kleuren met zich mee.

Het bewuste optreden op de Dijlefeesten in Mechelen, zo mooi besproken door Peter Cnop van Knack magazine, was het eerste na heel deze heisa. Voor dit optreden was Juul vervangen door Roger Mertens (een ouwe klasgenoot van me), die een jaar later de groep definitief zou vervoegen.

 

 

(vlnr); Tsjip,  Herman,  Marcel,  Juul,  Louis,  Rudy  en Werner

 

 

In 1977 werd het tijd voor een nieuwe elpee "Mens erger je niet". Marcel (die meer opteerde voor jazzmuziek) had de groep ondertussen verlaten en was vervangen door Luk Wouters uit Mortsel. De bezetting werd nog hechter, en ik denk dat we gedurende deze tijd de beste concerten speelden. De tweede elpee, openend met de 2de versie van Curriculum Vitae, waar Louis' dwarsfluit in duel ging met Luk's gitaar,  gaf ons meer de live sound die we helemaal misten op de eerste LP.

Kudos naar Alexander Van het Groenewoud (half broer van Raymond), die ons als opnameleider voor de tweede LP liet doen wat we wilden, en ons enkel in de juiste richting stuurde.

Foto: (vlnr : Luk & Louis )

 

Onze keuze van nummers had beter gekund, en dat is een kritiek die we verdienen. Het was meer een potpourri van oude nummers in een nieuw kleedje en een overdreven humoristische ondertoon  geinspireerd door mijn liefde voor Frank Zappa & the Mothers of Invention. Die invloed is vooral te horen op Stenen Tafels.

Lange Nachten In de Stad in reggae stijl en ingezongen, nuchter voor het gedeelte van de strofen, deels compleet zat voor het gedeelte van het refrein, Zeveren en Zagen  - zoals ik het droomde met ongelooflijk gitaarwerk van Luk, 2 nummers van Dirk met nieuwe teksten... Rock 'n Mol en Bacchus Lied, een gecensureerde Kakstoelrock, Een van de maskes en een aantal nieuwe nummers, waarover ik nog steeds erg tevreden ben: De Warkmansblues, een bijdrage van, en gezongen door drummer Juul Daems, Vogelvrij en Kansloos.  Origineel gepland had er ook De Lorejas op moeten staan met een arrangement voor blazers. Spijtig genoeg haalde het de kwaliteit niet die we wilden. 

Een nummer  dat de slagkracht had van Godverdomme en waarscvhijnlijk meer tumult zou hebben veroorzaakt, was  "Ik wil niet naar het leger" (Ik ben geen hoer van de Staat), maar dat was een beetje teveel voor de platenfirma en zodoende ontbrak op deze LP.

De algemene kritiek was dan ook dat ST+M op deze LP hun politieke rebellie hadden ingeruild voor  een meer afgezwakte, apatische instelling.

 

Foto : Roger  & Werner

 

Kort na de opnames verliet Louis ons om te gaan motorcrossen. ( Waarschijnlijk had hij zijn inspiratie opgedaan bij de groep Normaal...)

Tsjip en Juul speelden ook in "Speedy King & the Feetwarmers" een retro rock'n roll band gevormd door Frans "Chuck" Gommeren en met Guy & Dirk Versmissen aan de gitaren (Guy is nu beter gekend als Guido Belcanto) en muzikaal dachten en zaten we niet meer op dezelfde lijn. Tsjip zou later zijn liefde voor Rock 'n Roll in cement zetten wanneer hij samen met René Michiels de Nonkel Ney's Rythm & Blues Band vormde.

Eind 1977 ruilde Roger Mertens definitief de plaats in van Juul Daems. De lege plaats van Louis (dwarsfluit) werd vervangen door Jef Lauwers (sax) (Brussel) en zo boerden we verder tot in 1978. Na stabiele maanden van goede optredens, gaf eerst Luk er de brui aan en verloren we ook Jef.

Gedurende 1978 maakten we een demo met zijn vijf in de studio van Guy Lejeune.  Dat is de laatste demo die we opnamen met den Tsjip vooraleer hij full time doorging met Speedy King. Nummers waren meer complexer dan voordien... 21 , de Ladder, Jeugd zonder Toekomst, Heimwee, Sociale Dood en Zij houdt van mij.

Na nog menige concerten met zijn vieren hebben we eind 1978/ begin 1979 er een punt achter gezet.

In 1981 ben ik naar de USA geëmigreerd.

                                                                De Mussenschrik
 

 

 

Jaren gaan voorbij ... maar het verhaal is niet ten einde!

 

Zie het vervolg in Biografie  1996 - 2004
Muziek: Vrijen met de Wind  CD remix 1995  Schralen Tsjip & de Mussenschrik
Home